De "Abrahamitische godsdiensten" van Paus Franciscus

De "Abrahamitische godsdiensten" van Paus Franciscus

24 maart 2021 | Luiz Sérgio Solimeo

Tijdens zijn Irak-reis (5-8 maart) heeft Paus Franciscus meer dan eens gezegd dat Abraham aan de wortel ligt van het Jodendom, het Christendom en de Islam.

Bij aankomst vertelde hij de burgerlijke autoriteiten dat hij naar dat land kwam "dat via de aartsvader Abraham en een aantal van de profeten" verbonden is met de religieuze tradities "van het Jodendom, het Christendom en de Islam. "1

De Hoogste Paus herhaalde dit idee de volgende dag tijdens een interreligieuze bijeenkomst bij de ruïnes van Ur en zei dat hij zou terugkeren "naar de geboorteplaats van onze religies. Hier, waar onze vader Abraham leefde". In het Gebed van de Kinderen van Abraham, waarmee hij zijn toespraak afsloot, zei hij dat "wij, kinderen van Abraham, Joden, Christenen en Moslims," God dankten voor het feit dat hij "Abraham (...) tot onze gemeenschappelijke vader in het geloof" had gemaakt2.

Onbegrepen ideologische overstap en dialoog

Deze opvatting komt voort uit verwarrende passages in de Vaticanum II documenten Lumen Gentium (nr. 16) en Nostra Aetate (nr. 3). Daarin wordt gesuggereerd dat het huidige Jodendom en de Islam hun oorsprong vinden bij de aartsvader Abraham.

Deze teksten tonen de invloed van de Franse oriëntalist pater Louis Massignon (1883-1962) en zijn theorie over de "Abrahamitische godsdiensten", die het Jodendom, de Islam en het Christendom zouden omvatten.3

Abraham en de Islam

De verdedigers van de onbewezen theorie dat Moslims van Abraham afstammen beweren dat dit gebeurde via Ismaël. Desondanks moet men bedenken dat de zegen van de aartsvader op zijn nakomelingen overging via Izaäk en Jakob, niet via Ismaël, zijn zoon van Hagar. Bijgevolg kan de Islam, zelfs indien zij van Ismaël afstammen, in geestelijke zin geen "Abrahamitische godsdienst" worden genoemd.

Inderdaad, in het boek Genesis staat:

Abraham zei tot God: "Moge Ismaël in uw nabijheid leven! Dat zal genoeg zijn!" Maar God antwoordde: "Ja, uw vrouw Sara zal u een zoon baren, die u Izaäk moet noemen. En met hem zal Ik Mijn verbond in stand houden, een verbond in eeuwigheid, om zijn God te zijn en de God van zijn nakomelingen na hem. Ook voor Ismaël willig ik uw verzoek in. Ik zegen hem en zal hem vruchtbaar en zeer talrijk maken. Hij zal de vader zijn van twaalf prinsen, en ik zal hem tot een groot volk maken. Maar mijn verbond onderhoud Ik met Izaäk, die Sara u volgend jaar rond deze tijd zal baren" (Gen. 17:18-21).

Hoewel de Goddelijke Openbaring een geestelijke band tussen Abraham en Moslims uitsluit, sluit dit dan een biologische uit?

Er is geen bewijs voor zulke voorouderlijke banden. Pater René Dagorn maakte een nauwgezette studie van Arabische genealogieën vóór de verschijning van de Islam (in 622 na Chr.) en ontdekte dat de namen Abraham (Ibrahim), Ismaël en Hagar niet voorkwamen. Maar als de Arabieren van Ismaël afstamden, zo concludeert pater Dagorn, dan zouden zij de herinnering aan die namen hebben bewaard en ze voor hun kinderen hebben gebruikt.4

De Islamist pater Antoine Moussali toont verder aan dat de Bijbelse en Koranische Abrahams niets met elkaar gemeen hebben. De belofte van God aan Abraham in de Bijbel werd vervuld in Jezus Christus. De Koran stelt Abraham voor als de verdediger van de eenheid van God.5

Een andere Islamiet, pater François Jourdan, vraagt zich af: "Hoe kan Abraham de vader van verschillende godsdiensten zijn? ... Onder welke titel is Abraham een vader in het geloof? Hoe kan hij vader zijn in onze respectievelijke godsdiensten, aangezien die verschillend zijn?" Hij legt uit dat de islam beter een "Adamitische godsdienst" kan worden genoemd, omdat hij Adam als de eerste monotheïstische profeet beschouwt.6

Abraham en de Joden

Abraham was niet de stichter van een godsdienst. God koos hem als de aartsvader van wat het uitverkoren volk zou worden, uit wie de Zoon van God naar het vlees geboren zou worden. Gods verbond met Abraham was te danken aan zijn geloof, trouw en vertrouwen. Na de beproeving van het offeren van zijn zoon Izaäk, zegende God hem en beloofde hem een enorm nageslacht en grote macht. Zijn nakomelingen zouden door hem gezegend worden (zie Gen. 18).

Biologische erfelijkheid alleen zou echter niet voldoende zijn om "kinderen van Abraham" te maken. Zijn nakomelingen moesten deel hebben aan Abrahams geest en zijn trouw aan Gods belofte. De H. Johannes de Doper berispte de Farizeeën en Sadduceeën, die zich gered waanden omdat zij van Abraham afstamden, met de woorden: "Brengt dus vruchten voort die boete waardig zijn. En denkt niet in uzelven te zeggen: Wij hebben Abraham tot vader. Want Ik zeg u, dat God uit deze stenen kinderen kan verwekken tot Abraham" (Matt. 3:8-9).

Theologische en kerkrechtelijke gevolgen van de door Paus Franciscus in Abu Dhabi ondertekende verklaring

Jezus Hemzelf vermaande de Farizeeën dat het niet voldoende was om een afstammeling van Abraham naar vlees te zijn. Zij zeiden: "Abraham is onze vader. Jezus zeide tot hen: Indien gij kinderen van Abraham zijt, doet de werken van Abraham" (Johannes 8:39).

Geestelijk gezien was de duivel de vader van de Farizeeën, niet Abraham, want de Heiland vervolgde met te zeggen: "Gij zijt van uw vader, den duivel, en de begeerten uws vaders zult gij doen" (Johannes 8:44).

Nadat zij de beloofde Verlosser hadden verlaten, hielden de Joden op "kinderen van Abraham" te zijn in geestelijke zin, omdat zij het eigenlijke doel van de belofte die God aan de aartsvader had gegeven, ontkenden, namelijk de komst van de Messias, Onze Heer Jezus Christus.

Christenen, de ware kinderen van Abraham

De heilige Paulus leert dat zij die in Christus geloven de ware kinderen van Abraham zijn. Hij schrijft aan de Galaten: "Opdat de zegen van Abraham zou komen over de heidenen door Christus Jezus. ... Aan Abraham zijn de beloften gedaan en aan zijn zaad. Hij zei niet: 'En tot zijn zaad', als van velen, maar als van één: 'En tot uw zaad', dat is Christus" (Gal. 3:14, 16).

Cornelius a Lapide, de grote exegeet, geeft commentaar op deze passage: "De belofte van de Geest. Aan de kinderen van Abraham, d.w.z. aan hen die in Christus geloven, is de nakomeling van Abraham de Heilige Geest beloofd om ons te rechtvaardigen en te heiligen. Want toen God tot Abraham zei: 'Gij', was het aan zijn zaad, dat Christus is, dat de zegen werd aangewezen. "7

Interreligieuze dialoog en verwarring

In plaats van de orthodoxie van het geloof te verdedigen, de trouw van de Katholieken te versterken en zo de bekering van de ongelovigen te bewerkstelligen, houdt Paus Franciscus zich alleen maar bezig met de "dialoog" met deze laatsten. Het resultaat is dat noch ongelovigen zich bekeren, noch Katholieken bevestigd worden in het Geloof.

De verwarring neemt voortdurend toe, en daarmee ook de afvalligheid, vanwege de nalatigheid van de Opperherder van de Kerk om de gedoopten in het Geloof te bevestigen (zie Lukas 22:32).

Net als Abraham moeten we absoluut vertrouwen op God hebben en Zijn interventie vandaag verwachten, zoals de engel die Hij in het Oude Testament zond om de verbranding van Izaäk te voorkomen.

Laten we bidden tot Onze Lieve Vrouw van Vertrouwen, "Mater mea, fiducia mea", opdat zij ons helpt in deze verschrikkelijke tijden.

Foto Krediet: قناة التغيير CC BY 3.0

85

Voetnoten

"Apostolische reis naar de Republiek Irak: Ontmoeting met autoriteiten, maatschappelijk middenveld en het diplomatiek korps," Vaticaan (Activiteiten van de Heilige Vader Paus Franciscus), 5 mrt. 2021, http://www.vatican.va/content/francesco/en/events/event.dir.html/content/vaticanevents/en/2021/3/5/iraq-autorita.html.

"Interreligieuze Ontmoeting - Vlakte van Ur - Toespraak van Zijne Heiligheid," Vaticaan (Activiteiten van de Heilige Vader Paus Franciscus), 6 mrt. 2021, http://www.vatican.va/content/francesco/en/speeches/2021/march/documents/papa-francesco_20210306_iraq-incontro-interreligioso.html.

Zie Florence Ollivry-Dumairieh, "50 ans après Vaticanum II: La contribution de Louis Massignon au renouvellement du regard porté par l'Église sur l'islam," Théologiques 22, no. 1 (2014): 189-217, https://www.erudit.org/fr/revues/theologi/2014-v22-n1-theologi02072/1033101ar.pdf; zie ook Luiz Sérgio Solimeo, Islam and the Suicide of the West (Spring Grove, Penn.: The American Society for the Defense of Tradition, Family, and Property, 2018).

René Dagorn, La geste d'Ismael d'après l'onommastique et la tradition arabes (Genève: Librairie Droz, 1981), 377.

Antoine Moussali, C.M., La Croix et le croissant: Le Christianisme face à l'Islam (Versailles: Editions de Paris, 1998), 55.

François Jourdan, C.M.J., Dieu des Chrétiens, Dieu des Musulmans: Des repères pour comprendre (Parijs: Éditions de L'Oeuvre, 2008), 42.

II Korintiërs en Galaten vol. 8, The Great Commentary of Cornelius A Lapide, vertaald en bewerkt door W. F. Cobb (Edinburgh: John Grant, 1908), 275.