Het "Communistisch Kruisbeeld": Zijn socialisme en Katholicisme Niet Langer "tegenstrijdige termen"?

Het "Communistisch Kruisbeeld": Zijn socialisme en Katholicisme Niet Langer "tegenstrijdige termen"?

19 augustus 2015 | Luiz Sérgio Solimeo

Bij het analyseren van actuele gebeurtenissen zou een Katholieke journalist de richtlijn van Paus Leo XIII moeten volgen voor geleerden die de Kerkgeschiedenis bestuderen: "Zeg niets vals, houd niets waars achter "1 want "God heeft geen behoefte aan onze leugens (Job 13,7). "2

Een "Communistisch Kruisbeeld"

We moeten daarom de woorden van de gerenommeerde Paus in gedachten houden bij het analyseren van de zeer symbolische daad van paus Franciscus tijdens zijn recente reis naar Bolivia. Hij stemde ermee in om door de socialistische president Evo Morales "versierd" te worden met een medaillon waarop Onze Lieve Heer gekruisigd is afgebeeld op het communistische symbool van de hamer en sikkel. Bij die gelegenheid kreeg hij dezelfde afbeelding ook in de vorm van een beeldhouwwerk (foto's hier, hier, en hier; video hier).

Veel mensen, zoals bijvoorbeeld pater James V. Schall, S.J., en media hebben het een "Communistisch Kruisbeeld" genoemd3.

Een "Marxistische Versiering" Gemaakt Voor de Paus

Het is goed op te merken dat de toekenning van bovengenoemd medaillon geen verrassing was. De Boliviaanse kranten berichtten van tevoren dat de Boliviaanse wetgevende macht had ingestemd met de oprichting van een decoratie ter herinnering aan pater Luis Espinal Camps, S.J. - die Christus had gebeeldhouwd op een hamer en sikkel - die aan paus Franciscus zou worden overhandigd tijdens zijn bezoek.

In de verbaasde blik van de Paus en in de woorden die hij bij die gelegenheid zou hebben uitgesproken ("eso no esta bien", "dit is niet in orde") wensten sommigen een zekere afwijzing van het aanbod van de socialistische dictator te zien. Maar dat werd ontkend door de woordvoerder van het Vaticaan, pater Lombardi, en ook impliciet door paus Franciscus toen hij journalisten antwoordde op zijn vlucht terug naar Rome.

De paus voelde zich niet beledigd

Journalist Aura Vistas Miguel vroeg: "Uwe Heiligheid, wat dacht u toen u de hamer en sikkel zag met de Christus erop?" De Paus antwoordde dat hij niet wist dat pater Luis Espinal dat beeld van de Gekruisigde op een hamer en sikkel had gemaakt en dat hij verbaasd was toen hij het hoorde. Maar hij merkte op dat hij wel wist dat de priester een aanhanger was van de marxistische bevrijdingstheologie.

Leo XIII (1877-1903): "...communisme, socialisme, nihilisme" zijn "afschuwelijke misvormingen van de burgerlijke samenleving van de mensen en bijna haar ondergang."

"Espinal," zei de paus, "was een liefhebber van deze marxistische analyse van de werkelijkheid, maar ook van theologie met gebruikmaking van het marxisme [onze nadruk]" en dat is de reden waarom "hij met dit kunstwerk kwam." Franciscus is echter van mening dat deze priester "een bijzonder mens was, met zoveel menselijke genialiteit, die in goed vertrouwen vocht [onze nadruk]." En hij legde uit: "Men zou het [het kruisbeeld] kunnen categoriseren als een soort protestkunst", zodat, voegde hij eraan toe, "het voor mij geen aanstoot [onze nadruk] was."

Een eigenaardig voorbeeld van protestkunst

Franciscus legde uit dat "protestkunst" "in sommige gevallen aanstootgevend kan zijn", maar nuanceerde dat door te herhalen "in sommige gevallen [onze nadruk]. "4 Niettemin verduidelijkte hij niet of in dit geval het geschenk aanstootgevend was.

Om beter te illustreren wat "protestkunst" is, noemde Paus Bergoglio een beeldhouwer uit Buenos Aires die "een goede beeldhouwer was, creatief", en wiens kunst "protestkunst" was. Hij gaf als voorbeeld van deze "creativiteit": "een gekruisigde Christus op een bommenwerper die naar beneden viel." Met dat werk wilde hij kritiek leveren op "het Christendom dat verbonden is met het imperialisme, vertegenwoordigd door de bommenwerper [onze nadruk]".

De pro-communistische kunstenaar naar wie hij verwees is Léon Ferrari. Een foto van het werk waarop de paus zinspeelt, is te zien in Ferrari's overlijdensbericht dat in 2013 door de The New York Times werd gepubliceerd. Volgens deze krant zette Ferrari zijn "kunst" in "tegen oorlog, regering en religie [onze nadruk]." Het rapport stelt ook dat "De heer Ferrari een club begon voor 'de goddelozen, ketters, afvalligen, godslasteraars, atheïsten, heidenen, agnosten en ongelovigen' [onze nadruk]."

Pius XI (1922-1939): "Socialisme...kan niet verzoend worden met de leer van de Katholieke Kerk omdat haar concept van de maatschappij zelf volkomen vreemd is aan de Christelijke waarheid." (Encycliek Quadragesimo Anno, 15 mei 1931, nr. 111.

Medaillon geplaatst aan de voeten van Onze Lieve Vrouw

De paus plaatste het medaillon met hamer en sikkel aan de voeten van een beeld van Onze Lieve Vrouw van Copacabana, patrones van Bolivia, en nam het gebeeldhouwde exemplaar mee naar Rome.

Onderricht door symbolische bebaren

Na een beknopte beschrijving van de feiten, en met respect voor de Paus, is het nodig ze te analyseren volgens het advies van paus Leo XIII, gebruik makend van de vrijheid van de kinderen Gods (Rom. 8,21).5

Het is goed om te benadrukken dat paus Franciscus zijn Ordinair Magisterium vooral uitoefent door middel van symbolische gebaren.6 Zelfs Vaticanist John L. Allen, die geen conservatief is, uitte zijn moeite bij een poging om de leer van de huidige Paus te analyseren:

"Het ontleden van de woorden van paus Franciscus is een uiterst gevaarlijke onderneming, omdat hij soms de neiging heeft dingen te zeggen die bijna opzettelijk voor meerdere interpretaties vatbaar lijken - denk aan "Wie ben ik om te oordelen?" - en dan zijn speelkaarten dicht tegen de borst te drukken in termen van welke beleidsimplicaties, als die er al zijn, daaruit kunnen voortvloeien."

Een verwarde uitleg

Onder Katholieken werd de verontwaardiging over het symbolische gebaar van de Paus om het communistische kruisbeeld en de sculptuur te accepteren nog groter door de uitleg die hij gaf aan journalisten, die suggereerden dat heiligschennis van de Verlosser zijn ernst verliest wanneer het een geval van protestkunst is:

"Onder dit soort hermeneutiek, begrijp ik dit werk. Voor mij was het geen belediging, maar ik moest deze hermeneutiek toepassen, en ik vertel u dit zodat er geen misplaatste meningen zijn [onze nadruk]."

Het "Communistische Kruisbeeld": Zijn socialisme en katholicisme niet langer "tegenstrijdige termen"?

"Zeg niets vals, houd niets waars achter." "God heeft geen behoefte aan onze leugens (Job 13.7)."

Heiligschennende oneerbiedigheid

Katholieken hebben het aanbiddelijke figuur van Onze Heer Jezus Christus altijd met het grootste respect behandeld.

De Sensus Fidei, het geloofsgevoel van de gelovigen - "een soort geestelijk instinct dat de gelovige in staat stelt spontaan te beoordelen of een bepaalde leer of praktijk al dan niet in overeenstemming is met het Evangelie en met het apostolisch geloof [onze nadruk]"7 - is geschokt door de aanvaarding door de Paus van oneerbiedige, heiligschennende afbeeldingen van het sacrosancte beeld van Onze Heer Jezus Christus. Kan er een grotere oneerbiedigheid bestaan dan het symbool van Gods oneindige liefde - de vereeuwiging van zijn vleesgeworden Zoon - in verband te brengen met het symbool van communistische klassenhaat?

Tegelijkertijd dreigt het voorval met het communistische kruisbeeld de constante en traditionele leer van de Pausen af te zwakken dat "...communisme, socialisme, nihilisme" "afschuwelijke misvormingen van de burgerlijke samenleving van de mensen zijn en bijna haar ondergang "8 en dat Katholicisme en socialisme tegenstrijdige begrippen zijn.9

De opruiende toespraak van de Paus tot de socialistische "sociale bewegingen" maakte de schok nog groter;10 pater Schall noemde het "een zeer apocalyptische en utopische toespraak [onze nadruk]".

De Heilige Geest is een "Geest der Waarheid"

Een goed gevormd Katholiek moet niet geschokt raken wanneer zich in de Kerk voorvallen voordoen zoals het communistisch kruisbeeld, waarbij een Paus betrokken is. De beloften van de Heer over de onvergankelijkheid van de Kerk en de bijstand van de goddelijke Parakleet sluiten het bestaan van dergelijke crisissen in de Kerk niet uit, maar betekenen dat zij dergelijke crisissen altijd te boven zal komen en opnieuw met volle glans zal schitteren.

Anderzijds kan men aan de hulp van de Heilige Geest (wiens hulp de mens kan afwijzen) geen daden toeschrijven waarvan ons Katholiek verstand en onze intelligentie ons zeggen dat ze verkeerd zijn, want de Heilige Geest is een "Geest der Waarheid" (Johannes 16:13).

Vertrouwen in de Goddelijke Voorzienigheid door de Allerheiligste Maria

In deze uren van crisis moeten wij het grootste vertrouwen hebben in de Goddelijke Voorzienigheid en meer dan ooit onze toevlucht nemen tot de voorspraak van de Bruid van de Heilige Geest en de Moeder van de Kerk, de Allerheiligste Maria. Laten wij standvastig zijn, want Onze Heer Jezus Christus zal ons niet verlaten: "Zie, Ik kom spoedig; houd vast wat gij hebt, opdat niemand uw kroon afneemt" (Apoc. 3, 11).

Voetnoten

Brief Saepe numero, 28 aug. 1883.

Encycliek Depuis Le Jour, 8 sept. 1899 [onze nadruk].

Bijvoorbeeld, CBSNEWS 13 juli 2015, 11:16 AM heeft de titel, "Pope weighs in on 'Communist crucifix' and U.S. critics" accessed 8/15/15 at http://www.cbsnews.com/news/po...; NPR 10 juli 2015, 11:29 AM ET heeft de titel, "Bemused Or Irritated? Pope Reacts To Gift Of 'Communist Crucifix'" accessed 8/15/15 at http://www.npr.org/sections/th... (all emphasis ours).

De Engelse vertaling van dit interview op de Vaticaanse website laat de herhaling van "in some cases," weg, wat het idee versterkt dat deze "kunst" slechts in sommige gevallen aanstootgevend is. De Italiaanse tekst luidt: "... io lo qualifico come arte di protesta che in alcuni casi può essere offensiva, in alcuni casi."

Overigens wordt deze vrijheid en zelfs verplichting van de gedoopten behandeld in het Wetboek van Canoniek Recht, Can. 212, § 3; Can. 225 § 1; Can. 229 § 1.

Vgl. Arnaldo Xavier da Silveira, "The Ordinary Magisterium Can Teach Through Actions and Gestures," http://www.arnaldoxavierdasilveira.com/2012/05/o-magisterio-ordinario-pode-ensinar-por.html.

"Het wordt vergeleken met een instinct omdat het niet in de eerste plaats het resultaat is van rationele overwegingen, maar eerder een vorm van spontane en natuurlijke kennis, een soort perceptie .... Het komt in de eerste plaats voort uit de connaturaliteit die de deugd van het geloof tot stand brengt tussen het gelovig subject en het authentieke voorwerp van het geloof, namelijk de waarheid van God geopenbaard in Christus Jezus." Internationale Theologische Commissie, "Sensus Fidei in het leven van de Kerk" 2014, Nos. 49-50, geraadpleegd 13 aug. 2015, http://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cfaith/cti_documents/rc_cti_20140610_sensus-fidei_en.html#1._The_sensus_fidei_as_an_instinct_of_faith.

Leo XIII, Encycliek Diuturnum, 29 juni 1881; Cf. Gustavo Solimeo, "Wat de pausen te zeggen hebben over het socialisme" op https://www.tfp.org/tfp-home/catholic-perspective/what-the-popes-have-to-say-about-socialism.html.

Pius XI, Encycliek Quadragesimo Anno, 15 mei 1931.

Cf. "Quo Vadis, Domine? Eerbiedige en kinderlijke boodschap aan Zijne Heiligheid Paus Franciscus van Prins Bertrand van Orléans-Braganza," op https://www.tfp.org/tfp-home/catholic-perspective/quo-vadis-domine-reverent-and-filial-message-to-his-holiness-pope-francis-from-prince-bertrand-of-orleans-braganza.html.